قهوه اتیوپی چیست و معرفی انواع قهوه اتیوپی و مشخصات آن

محال است که علاقه‌مند به قهوه باشید، ولی نام قهوه عربیکا اتیوپی را نشنیده باشید. کشور اتیوپی از زمین‌هایی برخوردار است که دانه‌های بسیار باکیفیت قهوه در آن‌ها رشد و پرورش می‌یابد. اما اساساً قهوه اتیوپی چیست؟ چه انواعی را شامل می‌شود؟ هر کدام از انواع آن چه خصوصیاتی دارند؟ با این مقاله از وبسایت قهوه تلنت همراه شوید تا در مورد انواع قهوه اتیوپی بیشتر بدانید.

قهوه اتیوپی چیست؟

بر اساس یک افسانه، دانه‌های انواع قهوه برای اولین بار توسط یک گله‌دار به نام کالدی کشف شد. او متوجه رفتار غیرعادی بزهایش پس از خوردن نوعی میوه شد. کالدی که مجذوب این کشف شده بود، به صومعه رفت تا آنچه را که فکر می‌کرد غذای بهشتی است به راهبان نشان دهد. راهب پس از نگاهی به گیلاس‌ها، عصبانی شده و آن‌ها را در آتش انداخت. اما آتش باعث برشته شدن میوه‌ها شد و پس از آن عطری بی نظیر فضای اتاق را پر کرد. کالدی دانه‌های برشته شده را برداشت و در آب قرار داد. گفته می‌شود اینگونه بود که اولین فنجان قهوه پدیدار گشت.

قهوه رفته رفته جای خود را به عنوان یک نوشیدنی محبوب باز کرد. سیستم تولید قهوه در اتیوپی از دهه‌ی ۱۸۰۰ میلادی شکوفا شده و از چهار دسته بندی مختلف برخوردار است: باغ، مزرعه، مناطق نیمه جنگلی و سیستم تولید در جنگل. لازم به ذکر است بسیاری از کشاورزان، گیلاس‌های قهوه را در مناطق نیمه جنگلی کاشت و برداشت می‌کنند. جنگل گیشا در بخش جنوبی اتیوپی محبوب‌‌ترین منطقه‌ی کاشت قهوه در این کشور به شمار می‌رود.

همانطور که گفته شد، اتیوپی زادگاه قهوه است. درختان قهوه برای قرن‌ها در محیط سرسبز و حاصلخیز آن رشد کرده‌اند و بیش از هزاران گونه‌ی مختلف قهوه مانند قهوه ۱۰۰ عربیکا را در خود پرورش می‌دهند. ارتفاع زیاد و خاک غنی مناطق کوهستانی جنوبی، شرایطی بسیار ایده‌آل برای رشد بهینه‌ی این نوشیدنی خارق العاده یعنی قهوه دمی را فراهم آورده است.

یکی از موارد قابل توجه در مورد تولید قهوه اتیوپی، عدم نیاز آن به منابع اضافی یا مواد شیمیایی است؛ محیط طبیعی تمامی موارد مورد نیاز را فراهم می‌کند، بنابراین لازم نیست کشاورزان نگران شرایط پرورش قهوه باشند.

انواع قهوه اتیوپی

قهوه در اتیوپی در دو گونه‌ی عربیکا و ربوستا کشت و تولید می‌شود. در حالیکه هر دو گونه در اتیوپی یافت می‌شوند، اما بخش عمده‌ی قهوه در اتیوپی را دانه‌ی عربیکا تشکیل می‌دهد که بهترین گزینه برای خرید قهوه اسپرسو است.

قهوه عربیکا اتیوپی

در حدود ۸۰ درصد از دانه‌های قهوه در اتیوپی را دانه‌های قهوه عربیکا شکل داده‌اند. قهوه عربیکا اتیوپی که از جنگل‌های منطقه‌ی کافا (Kaffa) در اتیوپی سرچشمه می‌گیرد، به دلیل کیفیت بالاتر و طعم‌های متمایز در مقایسه با نوع ربوستا شناخته‌شده‌تر است. گیاه عربیکا در مزارع کوچک در مناطق مرتفع کشت می‌شود. ارتفاع مزرعه نقش مهمی در طعم و کیفیت دانه دارد. عربیکا در اتیوپی معمولاً در ارتفاعات بین ۱۴۰۰ تا ۲۰۰۰ متری رشد می‌کند که به افزایش طعم و پیچیدگی دانه‌ها کمک می‌کند.

قهوه ربوستا اتیوپی

کشت قهوه ربوستا به مراتب آسان‌تر است، چرا که این گیاه در برابر آفات و بیماری‌ها مقاوم‌تر به حساب می‌آید. ربوستا اساساً در ارتفاعات پایین‌تر رشد می‌کند، اگرچه گونه‌هایی وجود دارند که برای پرورش به ارتفاعات بالا نیاز دارند. ربوستا در حدود ۲۰ درصد از تولید قهوه در اتیوپی را شامل می‌شود و مشخصات طعمی متفاوتی در مقایسه با عربیکا دارد. این نوع قهوه عمدتاً طعمِ تلخ‌تر و خاکی دارد و میزان کافئین آن بالاتر و محتوای قند آن پایین‌تر است.

زیرگونه‌های قهوه اتیوپی

قهوه اتیوپی از زیرگونه‌های مختلفی برخوردار است که هرکدام مشخصات خاص خود را دارا هستند. در ادامه به طور خلاصه به معرفی زیرگونه‌های بهترین قهوه اتیوپی می‌پردازیم.

اتیوپی سیدامو

سیدامو (Sidamo) را می‌توان مشهورترین زیرگونه‌ی قهوه اتیوپی دانست. منطقه‌ی سیدامو با خاک‌های حاصلخیز پوشیده شده و به دلیل ارتفاع زیاد، بارندگی منظم و دمای ایده‌آل، باکیفیت‌ترین قهوه در اتیوپی را تولید می‌کند. طعم یادهای میوه‌ای، بادی بالا، اسیدیته‌ی ملایم و شفاف را می‌توان به عنوان شاخصه‌های قهوه سیدامو برشمرد که در قهوه گیشا نیز این طعم یادها را تجربه خواهید کرد.

اتیوپی یرگاچف

یرگاچف (Yirgacheffe) شهر کوچکی در منطقه‌ی سیدامو و صاحب برخی از بهترین قهوه‌های جهان است. اکثر تولیدکنندگان قهوه در یرگاچف طرفدار فرآوری شسته شده (خیس) هستند که نتیجه‌ی آن تولید قهوه روشن‌تر، بادی سبک‌تر، سطح اسیدیته‌ی بالاتر، نوت‌های طعمی گلی، میوه‌ای و شیرین خواهد شد. قهوه یرگاچف از پیچیدگی طعمی بالایی برخوردار است.

اتیوپی گوجی

گوجی (Guji) یکی دیگر از مناطق کشت قهوه در اتیوپی است که در جنوب سیدامو قرار دارد. دانه‌های قهوه گوجی بادی چای مانند و نوت‌های گلی شیرین مانند یاس و هلو دارند. قهوه اتیوپی گوجی آلاکا یکی از انواع قهوه عربیکا است که در این منطقه کشت و برداشت می‌شود و این دانه قهوه در ارتفاع بالا و شرایط آب و هوایی منحصر به فرد رشد می‌کند. با خرید قهوه اتیوپی گوجی آلاکا تجربه‌ای منحصر به فرد و لذت‌بخش از یک فنجان قهوه خواهید داشت.

اتیوپی هرار

در شرق اتیوپی منطقه‌ای به نام هراری (Harari) وجود دارد، جایی که دانه‌های قهوه هرار (Harrar) عمدتاً با استفاده از روش طبیعی فرآوری می‌شوند. این زیرگونه در مقایسه با سیدامو در ارتفاع کمتری کشت می‌شود که اسیدیته‌ی ملایمی به آن می‌دهد. قهوه هرار از ویژگی‌های طعمی میوه‌ای و شرابی برخوردار هستند.

اتیوپی لیمو

قهوه لیمو (Limu) در منطقه‌ی لیمو در اتیوپی که به آب و هوای استوایی و خاک حاصلخیز مشهور است، کشت می‌شود. لیمو دارای اسیدیته‌ی ملایم و طعمی متعادل از طعم یادهای شکلات و کارامل، بادی متوسط و پس مزه‌ی آجیلی و شیرین است. جالب است بدانید، قهوه لیمو غالباً با استفاده از روش‌های کشاورزی پایدار (Sustainable Farming Practices) کاشت می‌شود که به اکوسیستم منطقه کمک می‌کند. پایداری در دنیای قهوه‌های تخصصی به مجموعه کارهایی گفته می‌شود که شامل اقدامات زیست محیطی، اجتماعی و اقتصادی برای تمامی زنجیره‌ی تأمین، می‌شود.

قهوه عربیکا اتیوپی لیمو گرید ۱ قهوه ای رایج در صنعت قهوه ایران است. طعمی متعادل و شفاف دارد و به دلیل فرآوری شسته (Washed)، ویژگی‌های اصلی دانه قهوه به‌خوبی حفظ شده است. به همین دلیل، نت‌های طعمی طالبی، عسل و رایحه‌های گُلی با وضوح بیشتری در فنجان قهوه احساس می‌شوند. شیرینی طبیعی و عسل‌مانند این قهوه در کنار اسیدیته سرزنده، تعادلی دلپذیر ایجاد می‌کند و بادی بالای آن نیز باعث می‌شود طعم قهوه کامل‌تر و ماندگارتر در دهان باقی بماند. اگر به دنبال خرید قهوه اتیوپی با کیفیت بالا و طعمی شفاف و متعادل هستید، این محصول می‌تواند انتخابی مناسب برای مصرف روزانه و همچنین تجربه‌های تخصصی قهوه باشد؛ زیرا درجه رست شکلاتی آن تعادل خوبی میان شیرینی، عطر و بدنه قهوه ایجاد کرده است.

قهوه اتیوپی کچره

یکی دیگر از مناطق کوچک اما حائز اهمیت در کشت قهوه اتیوپی، کُچِره (Kochere) است. این منطقه از خاک اسیدی غنی از آهن و ارتفاع زیاد برخوردار است و همین عوامل باعث ایجاد قهوه‌ای با نوت‌های طعمی میوه‌ای و اسیدیته‌ی سرزنده شده است.

مشخصات قهوه اتیوپی

قهوه اتیوپی اساساً از طعم‌های گُلی و میوه‌ای، بادی متوسط و اسیدیته‌ی بالا برخوردار است. اما نباید فراموش کرد که روش فرآوری نقشی پررنگ در طعم نهایی قهوه ایفا می‌کند.

طعم قهوه اتیوپی

برای فرآوری قهوه اتیوپی به طور کلی دو روش اصلی وجود دارد: روش خیس (شسته شده) و روش طبیعی. فرآوری شسته شده شامل حذف مکانیکی گیلاس قهوه از طریق شستشو است. این روش باعث ایجاد فنجانی شفاف با پیچیدگی طعمی خواهد شد. از طرف دیگر، دانه‌های قهوه که به روش طبیعی فرآوری می‌شوند، در ابتدا همراه با گیلاس خشک شده، سپس شسته و میوه از دانه جدا می‌شود. این فرآیند باعث به وجود آمدن نوت‌های طعمی میوه‌ای مانند زغال اخته و شکلاتی می‌شود. به طور کلی، قهوه عربیکا اتیوپی بسته به منطقه‌ای که در آن رشد یافته و همچنین بسته به روش‌های فرآوری مورد استفاده، می‌تواند طیفی از طعم‌های گُلی، مرکباتی و شکلاتی و همینطور میزان اسیدیته متفاوت داشته باشد.

بهترین روش دم آوری قهوه اسپشیالیتی اتیوپی

در پاسخ به سوال «قهوه تخصصی چیست؟» باید گفت، قهوه اسپشیالیتی (Specialty Coffee) به قهوه تک خاستگاه گفته می‌شود که از طرف انجمن قهوه تخصصی امتیازی بین ۸۰ تا ۱۰۰ را کسب کرده باشد. تمامی مراحل تولید قهوه تخصصی، اعم از کاشت، برداشت، فرآوری و رست، با دقت و زحمت فراوانی انجام می‌شوند تا تمامی ویژگی‌های بالقوه‌ی دانه‌ی قهوه به بهترین شکل بالفعل شوند.

اگر تمامی مراحل ذکرشده به بهترین شکل ممکن انجام شوند ولی از روش‌های دم آوری مناسبی استفاده نشود، نمی‌توان انتظار بهترین نتیجه را داشت. به منظور حصول نتیجه‌ی ایده‌آل، می‌بایست روشی انتخاب شود که بیشترین میزان کنترل را بر فرآیند دم آوری فراهم آید؛ تنظیم و تغییر متغیرهای دم آوری از نقش مهمی در تعیین کیفیت محصول نهایی برخوردار است. دم افزارهای نسل سوم به منظور فراهم آوردن کنترل ذکرشده بر دم آوری طراحی شده‌اند. برای دم آوری قهوه تخصصی اتیوپی می‌توان از این گروه تجهیزات و دم افزارها استفاده کرد. می‌توانید این کار را با تجربه‌ی دم آوری قهوه با کالیتا ویو یا کمکس شروع کنید.