آشنایی با انواع قهوه عربیکا و روبوستا و ویژگی‌های آنها

قهوه به عنوان یکی از پرطرفدارترین نوشیدنی‌ها در سراسر جهان به حساب می‌آید و حتی، افراد زیادی وجود دارند که حتی نمی‌توانند یک روز را بدون قهوه سپری کنند. بعضی از علاقه‌مندان قهوه ترجیح می‌دهند قهوه روزانه‌ی خود را در کافه‌ی محله‌شان نوش جان کنند، در حالی که بعضی دیگر به دنبال لذتی هستند که در پروسه‌ی دم آوری قهوه با ابزارهای مختلف نهفته است.

از طرف دیگر، برخی از دوست‌داران قهوه به قهوه‌های تخصصی و برخی دیگر به قهوه‌های تجاری روی می‌آورند. اما چیزی که بین تمام افراد به‌عنوان یک فاکتور مشترک شناخته می‌شود، خود قهوه است. گیاه قهوه از انواع و گونه‌های متفاوتی برخوردار است و هر کدام از گونه‌ها به نوبه‌ی خود زیرگونه‌هایی را شامل می‌شوند. این مقاله از وبسایت قهوه تلنت به معرفی انواع قهوه و گونه‌ها و زیرگونه‌های قهوه می‌پردازد.

انواع گونه‌های قهوه

قهوه دارای چهار گونه‌ی اصلی عربیکا (Arabica)، ربوستا (Robusta)، اکسلسا (Excelsa) و لیبریکا (Liberica) است که از بین آن‌ها دو گونه‌ی عربیکا و ربوستا بیشترین میزان مصرف و تولید را در سراسر جهان دارند. گونه‌ی عربیکا با کیفیت بالاتر، خصوصیات طعمی منحصربه‌فرد و معطر، تولیدی بالغ بر ۶۰ درصد از سهم بازار قهوه جهانی را داراست. در سمت دیگر ربوستا قرار دارد، که به میزان کافئین بالا و داشتن طعم یاد شکلات تلخ مشهور است. دو گونه‌ی دیگر اما، بسیار نایاب بوده و مصرف آن‌ها نیز محدود است. در ادامه‌ی این مقاله با مشهورترین زیرگونه‌های قهوه عربیکا و قهوه ربوستا کمی بیشتر آشنا خواهیم شد که در درجه بندی قهوه توانستند رتبه خوبی به دست بیاورند.

زیرگونه‌های قهوه عربیکا

به دلیل محبوبیت و میزان مصرف بیشتر ابتدا به سراغ زیرگونه‌های قهوه عربیکا می‌رویم. اما لازم است کمی در مورد خصوصیات کلی عربیکا و اینکه قهوه عربیکا چیست، صحبت کنیم. طعم قهوه عربیکا (Coffea Arabica) بسته به نوع و برشته کاری می‌تواند متفاوت باشد. اما رایج‌ترین طعم یاد قهوه عربیکا را طعم‌های کاراملی، میوه‌ای (اغلب انواع میوه‌های بری) و گُلی تشکیل می‌دهند.

در ادامه زیرگونه‌های اصلی و برجسته‌ی قهوه عربیکا را معرفی خواهیم کرد و درباره آنها توضیحاتی ارائه خواهیم داد.

تایپیکا

تایپیکا (Typica) یکی از قدیمی‌ترین و سنتی‌ترین گونه‌های عربیکا است. یک فنجان قهوه تایپیکا معمولا طعم بسیار ملایمی با اسیدیته‌ی متعادل خواهد داشت. گیاه تایپیکا معمولا بلند بوده و از برگ‌های باریک برخوردار است.

بوربون

بوربن (Bourbon) گونه‌ی جهش‌یافته‌ی تایپیکا به حساب می‌آید و به دلیل کیفیت عالی‌ای که دارد، شناخته می‌شود. بوربون اغلب دارای طعمی شیرین با اسیدیته‌ی متوسطی است. گیاه بوربن معمولا دارای برگ‌های پهن است و نسبت به سایر گونه‌ها، میوه‌ی کمتری تولید می‌کند. بوربون بخاطر پیچیدگی طعمی‌اش مورد توجه علاقه‌مندان به قهوه قرار گرفته است.

کاتورا

کاتورا (Caturra) یک گونه‌ی جهش‌یافته‌ی طبیعی بوربن است و به دلیل پتانسیل بالا در عصاره‌گیری شناخته می‌شود. یک فنجان قهوه کاتورا طعمی شبیه به بوربن دارد، اما اسیدیته‌ی کمتری دارد. گیاه کاتورا به نسبت بوربون در مقابل تنش‌های محیطی حساس‌تر است.

برای مشاهده قیمت و خرید قهوه 100درصد عربیکا کلیک کنید

کاتوای

کاتوای (Catuai) ترکیبی از گونه‌های موندو نوو و کاتورا به شمار می‌رود که در برزیل توسعه یافته است. کاتوای به دلیل مقاومت بالا و سازگاری با شرایط مختلف رشد، بسیار محبوبیت پیدا کرده است. قهوه کاتوای اغلب دارای اسیدیته قابل قبولی است. گیاه کاتوای گیاهی نسبتا کوتاه قد به حساب می‌آید و همین مورد مدیریت کشت و رشد آن در مزارع را آسان کرده است.

موندو نوو

موندو نوو (Mundo Novo) گونه‌ی طبیعی بین گونه‌های تایپیکا و بوربون است. این زیرگونه به دلیل پتانسیل بالا در مقاومت در برابر بیماری‌ها شناخته می‌شود. قهوه موندو نوو اغلب طعمی شیرین، ملایم و اسیدیته متوسط دارد. گیاه موندو نوو در مقایسه با سایر زیرگونه‌های عربیکا، مقاوم‌تر و بزرگ‌تر است.

کاتیمور

کاتیمور (Catimor) ترکیبی از زیرگونه‌های تیمور و کاتورا است. کاتیمور گیاهی کوتاه قد با دانه‌های نسبتا بزرگ است. این زیرگونه در سال ۱۹۵۹ در پرتغال توسط دانشمندانی که به دنبال فرمولی جادویی برای تولید قهوه‌ای با پتانسیل بالا برای عصاره‌گیری و مقاومت در برابر بیماری‌ها بودند، توسعه یافت. جالب است بدانید این گیاه را نمی‌توان در ارتفاعات بالا کشت کرد. در حقیقت بهترین نتیجه‌ی حاصل از کاتیمور زمانی است که در ارتفاعات پایین، معمولا کمتر از ۱۲۰۰ متر کشت شود.

پاکامارا

زیرگونه‌ی پاکامارا (Pacamara) گونه‌ای منحصربه‌فرد در دنیای قهوه به شمار می‌رود. این زیرگونه طی فرآیند اصلاحی در السالوادور تولید شد. قهوه پاکامارا به دلیل طعم بسیار خاصی که دارد، شناخته و معروف شده است. طعم یاد قهوه در قهوه پاکامارا از شکلات و میوه گرفته تا گیاهان مختلف را شامل می‌شود.

برای مشاهده قیمت و خرید قهوه 80 20 عربیکا کلیک کنید

گیشا

گیشا (Geisha) یکی از مشهورترین و خوشنام‌ترین زیرگونه‌های عربیکا به شمار می‌رود. مشخصات طعمی قهوه گیشا یکی از مواردی است که به شهرت آن کمک فراوانی می‌کند. اگرچه گیشا کشت گیشا در مناطق مختلف ممکن است باعث تغییر طعم و عطر آن شود، اما به طور کلی گیشا با طعم یاد قهوه شیرین و عطر گُل و شکلاتی که دارد، شناخته و معروف شده است.

پاکاس

پاکاس (Pacas) یک نوع خاص و نادر از قهوه عربیکاست که در مزارع کوهستانی آمریکای مرکزی، به‌ویژه در السالوادور کشت می‌شود. این قهوه به دلیل کیفیت بالا و ویژگی‌های طعمی منجصربه‌فردی که دارد، بسیار مورد توجه قرار گرفته است. پاکاس یکی از زیرگونه‌های قهوه بوربون است و از ویژگی‌های اصلی آن می‌توان به اندازه کوچک‌تر درخت، مقاومت نسبی به بیماری‌ها و نیاز کمتر به آب اشاره کرد. این قهوه کمی شیرین است و همزمان دارای طعم یاد قهوه‌ی میوه‌های استوایی و رایحه‌ای گل‌گونه است که دوست‌داران قهوه آن را دوست دارند.

ماراگوجیپ

قهوه ماراگوجیپ (Maragogipe) یکی از گونه‌های قهوه عربیکاست که دانه‌های بسیار بزرگ و طعم خاصی دارد. این گونه برای اولین بار در منطقه ماراگوجیپ در برزیل کشف شد و به مرور زمان در کشورهای دیگر آمریکای مرکزی نیز کشت شد. دانه‌های ماراگوجیپ معمولاً دو تا سه برابر بزرگتر از دانه‌های معمولی قهوه هستند و به همین دلیل گاهی اوقات آن را با عنوان «فیل قهوه‌ها» می‌شناسند. از نظر طعمی، قهوه ماراگوجیپ دارای تلخی ملایم، اسیدیته کم و رایحه‌ای پیچیده است که طعم یاد قهوه‌ی آن نیز ترکیبی از نوت‌های گلی و میوه‌ای را در بر می‌گیرد.

این‌ها تنها چند نمونه از انواع قهوه عربیکا هستند و تعداد بیشتری از انواع قهوه عربیکا در سرتاسر جهان کشت می‌شوند که هر کدام دارای ویژگی‌های منحصربه‌فرد خود بوده که تحت تأثیر عواملی مانند شرایط رشد، ارتفاع، نوع خاک و روش‌های فرآوری قرار دارند. با اینکه تنوع گونه‌ها و زیرگونه‌های عربیکا بسیار زیاد است و همین موضوع انتخاب بهترین دانه قهوه عربیکا را برای قهوه‌دوستان سخت کرده، اما این نوع قهوه به قدری محبوبیت دارد که افرادی که به دنبال خرید قهوه هستند، سعی می‌کنند تا تمام طعم‌های آن را امتحان و به بهترین گزینه برسند.

از دیگر گونه‌های عربیکا می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• جکسون (Jackson)
• کُنا (Kona)
• کوه آبی جامائیکایی (Jamaican Blue Mountain)
• جمبر (Jember)
• کنت (Kent)
• کنا (Kona)
• مارکاچورا (Maracaturra)
• موکا یا موخا (Mocha / Moka)
• ماندو نوا (Mundo Novo)
• اس‌ال۲۸ (SL28)
• ویلا سارچی (Villa Sarchi)
• ویلا لوبز (Villa Lobos)

برای مشاهده قیمت و خرید قهوه 100درصد ربوستا کلیک کنید

زیرگونه‌های قهوه ربوستا

در پاسخ به سوال «قهوه ربوستا چیست؟» باید بگوییم که، قهوه ربوستا (Robusta) که با نام علمی کانفورا (Coffea Canephora) نیز شناخته می‌شود، گیاهی نسبتا مقاوم در برابر بیماری‌ها به حساب می‌آید و نشأت گرفته از صحرای مرکزی و غربی آفریقا است. ربوستا از دو زیرگونه‌ی اصلی تشکیل شده که در ادامه به آن‌ها اشاره می‌کنیم.

ارکتا

زیرگونه‌ی ارکتا (Erecta) که معمولا در اوگاندا کشت می‌شود، گیاهی است باریک و بلند و علاوه بر مقاومت بالا در برابر بیماری‌ها و آفات، تولید محصول آن بسیار زیاد است. دانه‌های قهوه ارکتا از اسیدیته‌ی نسبتا بالا و تلخی برخوردار هستند.

نگاندا

زیرگونه‌ی نگاندا (Nganda) یکی دیگر از زیرگونه‌های ربوستا به شمار می‌رود. یک فنجان قهوه با قهوه نگاندا از اسیدیته و تلخی بالا و طعم یاد قهوه خاکی و آجیلی برخوردار است.

برای مشاهده قیمت و خرید قهوه 80 20 ربوستا کلیک کنید

زیرگونه‌هایی که در این مقاله به آن‌ها اشاره شد، مشهورترین زیرگونه‌های قهوه عربیکا و قهوه ربوستا هستند. طبیعتا ممکن است با زیرگونه‌ها و انواع دیگری روبرو شوید که هر کدام خصوصیات منحصربه‌فرد خود را داشته و داستانی متفاوت از نوشیدن قهوه بیان می‌کنند.