قهوه دی کف یا قهوه بدون کافئین چیست
برای گروه زیادی کافئین و بیداری و هوشیاری نشأت گرفته از آن، دلیل انتخاب انواع قهوه به عنوان نوشیدنی صبحگاهی به شمار میآید. اما برخی از افراد به دلایل متعدد مجبور به ترک مصرف کافئین هستند و یا تصمیم به کاهش مصرف این ماده گرفتهاند. برای این گروه از افراد قهوه بدون کافئین گزینهی مناسبی است. اما قهوه بدون کافئین چیست و اساساً مگر میتوان کافئین را از قهوه جدا کرد؟ در این مطلب از وبسایت قهوه تلنت به ماهیت قهوه دی کف، نحوهی تولید آن و تأثیرات آن بر سلامتی خواهیم پرداخت. اما قبل از اینکه در مورد قهوههای بدون کافئین صحبت کنیم، بهتر است در ابتدا کمی بیشتر با کافئین آشنا شویم و بدانیم کافئین چیست؟
کافئین چیست؟
کافئین (Caffeine) یک مادهی شیمیایی خوراکی است که به طور طبیعی در گیاهان گوناگونی از قبیل قهوه، چای و کاکائو یافت میشود. کافئین در حقیقت نوعی مادهی محرک است که میتواند از خوابیدن جلوگیری کند. یک دوز کافئین تقریباً ۱۰۰ میلیگرم است و ۱۵۰ میلیلیتر نوشیدنی قهوه یا یک عدد قرص کافئین، تقریباً معادل این مقدار کافئین دارند. البته لازم به ذکر است که قهوهها از نظر میزان کافئین با یکدیگر متفاوت هستند.
مصرف این مادهی خوراکی مزایای زیادی از جمله کاهش خواب آلودگی، کاهش علائم افسردگی، جلوگیری از آلزایمر، جلوگیری از سیروز کبدی، کاهش خطر دیابت نوع ۲، کاهش خطر ابتلا به پارکینسون، کاهش شدت اثر ارتفاع زدگی و موارد دیگر دارد. اما در برخی موارد نیز مصرف کافئین علی الخصوص مصرف بیش از حد این ماده با عوارضی همراه است که از جمله مهمترین آن میتوان به افزایش اضطراب، ضربان قلب نامنظم، تأثیر بر تحرک دستگاه گوارش و ترشح اسید معده و مشکل در خواب اشاره کرد.
جالب است بدانید مصرف بیش از حد کافئین به عنوان کافئینیسم (Caffeinism) شناخته میشود. کافئینیسم زمانی رخ میدهد که مصرف کافئین به ۱ تا ۱.۵ گرم یا به عبارتی ۱۰۰۰ تا ۱۵۰۰ میلیگرم در روز برسد. البته میزان کافئینی که میتواند به کافئینیسم منجر شود، بسته به افراد و میزان حساسیت آنها به کافئین متفاوت است. کافئینیسم که در حقیقت نوعی مسمومیت به حساب میآید، با علائمی نظیر شیدایی، تحریکپذیری و عصبانیت، ضعف در قضاوت، مهارگسیختگی، کاهش وزن، توهم، هذیان، تپش قلب و افزایش ضربان قلب، بی اشتهایی، لرزش و تکانهای غیرارادی، مشکلات گوارشی و روان پریشی همراه است.
قهوه دی کف چیست؟
قهوه بدون کافئین یا قهوه دی کف (Decaffeinated coffee) همان قهوه معمولی است، اما تقریباً تمام (در حدود ۹۷ درصد) کافئین آن طی فرآیندی حذف شده است. با توجه به اینکه نام این قهوه بدون کافئین است، اما همچنان مقدار بسیار کمی کافئین در قهوه دی کف وجود دارد، زیرا هیچ راهی برای حذف ۱۰۰ درصد کافئین از قهوه وجود ندارد.
برای مشاهده قیمت و خرید قهوه اسپرسو بدون کافئینقهوه تلنت کلیک کنید
قهوه بدون کافئین چگونه تولید میشود؟
معمولاً قهوه با استفاده از حلالهای آلی، دی اکسید کربن و آب بدون کافئین میشود. اما چگونه این اتفاق میافتد؟ در سالهای اخیر که استفاده از قهوه دی کف رواج پیدا کرده، روشهای نوینی برای حذف محتوای کافئین از قهوه به وجود آمده که در ادامه به توضیح مختصری در مورد مشهورترین این روشها خواهیم پرداخت.
فرآوری سوئیس واتر
همانطور که از نامش پیداست، روش سوئیس واتر (Swiss Water) شامل استفاده از آب میشود. دانههای سبز قهوه در آب داغ خیسانده میشوند تا کافئین آنها از بین برود. سپس قهوه از میان مجموعهای از فیلترهای کربن عبور داده شده و کافئین آن فیلتر میشود. این روش یکی از طبیعیترین و بدون مواد شیمیایی برای دیکافئینسازی قهوه است و به همین خاطر، محبوبیت زیادی پیدا کرده است.
فرآوری کربن دی اکسید
روش دیگر برای حذف کافئین و تولید قهوه بدون کافئین، استفاده از دی اکسید کربن فشرده به جای حلالهای شیمیایی است. روش کربن دی اکسید نسبتاً پرهزینه است. در این روش، دانههای سبزی که در معرض بخار قرار گرفته بودند در دی اکسید کربنِ فشرده، در حدود ۱۰ ساعت خیسانده شده و کافئین موجود در آنها وارد مایع موجود در محفظه میشود. سپس مایع فیلتر شده و ذرات کافئین از آن خارج میشود. این روش نیز مانند روش سوئیس واتر فاقد مواد شیمیایی است و به دلیل دقیق بودن در جداسازی کافئین، به حفظ طعم قهوه کمک میکند.
برای مشاهده ویدئو درباره قهوه دیکف بر روی ویدئو کلیک کنید(قسمت اول)
فرآوری متیل کلراید
متیل کلراید (Methylene chloride) که به MC هم معروف است، یک روش کافئینزدایی مستقیم به حساب میآید که از یک حلال شیمیایی برای حذف کافئین از دانههای قهوه استفاده میکند. دانههای سبز قهوه در آب داغ خیسانده شده و سپس متیلن کلراید به آن اضافه میگردد. بعد از آن، مخلوط فیلتر شده و دانههای قهوه دوباره هیدراته میشوند. گفته میشود این روش طعم قهوه را بهتر حفظ میکند و یکی از رایجترین و قدیمیترین روشهای دیکافئینسازی است.
روش روغن قهوه
در روش روغن قهوه (Indirect Solvent Method)، دانههای قهوه ابتدا در آب گرم خیسانده میشوند تا کافئین و سایر ترکیبات دارای طعم از دانههای قهوه خارج شوند. سپس کافئین با استفاده از حلالها از محلول آب جدا میشود. در نهایت، دانهها در همان محلول بدون کافئین خیسانده میشوند تا ترکیبات طعمی و عطری به آنها بازگردانده شود.
دیکافئینسازی خانگی
باید بدانید که حذف کافئین از قهوه در خانه تقریبا شدنی نیست، اما میتوانید با استفاده از برخی روشها مقدار کافئین قهوه را کاهش دهید. این روشها شامل موارد زیر میشود:
- انتخاب قهوه عربیکا به عنوان قهوه مصرفی: دانههای عربیکا به طور طبیعی کافئین کمتری نسبت به دانههای روبوستا دارند.
- دم کردن قهوه در مدت زمان کوتاهتر: هر چه زمان دم آوری قهوه کمتر باشد، مقدار کافئین استخراجشده کمتر است.
- استفاده از دانههای برشتهتر: قهوههای برشتهتر (دارک رست) به طور کلی حاوی کافئین کمتری نسبت به قهوههای کمتربرشتهشده (لایت روست) هستند، زیرا کافئین در فرآیند رست قهوه تجزیه میشود.
روش اتیل استات
روش اتیل استات یکی از رایجترین و پرکاربردترین روشها برای تهیه قهوه دیکافئین یا بدون کافئین است. در این فرآیند، دانههای سبز قهوه ابتدا بخاردهی شده و رطوبت آنها افزایش مییابد تا منافذ دانهها باز شود. سپس دانههای قهوه را در یک محلول اتیل استات قرار میدهند که به عنوان یک حلال طبیعی عمل میکند و کافئین را از دانهها استخراج میکند. این حلال، که به طور طبیعی در میوهها و سبزیجات یافت میشود، با کافئین واکنش داده و آن را حل میکند. بعد از تکرار چندین مرتبه این فرآیند، دانهها با آب شسته میشوند تا اطمینان حاصل شود که باقیماندههای اتیل استات از آنها حذف شده است. سپس دانهها خشک و آماده برشتهکاری میشوند.
این روش به دلیل کارایی بالا و حفظ بیشتر عطر و طعم طبیعی قهوه، بسیار محبوب است و قهوه دی کف (بدون کافئین) قهوه تلنت نیز با استفاده از این روش تهیه میشود.
برای مشاهده ویدئو درباره قهوه دیکف بر روی ویدئو کلیک کنید(قسمت دوم)
قهوه دی کف برای چه کسانی مفید است؟
قهوه دی کف یا بدون کافئین، برای افرادی که به دلایل پزشکی یا شخصی نمیتوانند یا نباید کافئین مصرف کنند، گزینهای عالیای بهشمار میآید. این نوع قهوه تقریباً تمام طعم و عطر قهوه معمولی را حفظ میکند، اما فاقد اثر تحریککننده کافئین است. در ادامه به بررسی گروههایی که قهوه دی کف برای آنها مفید است میپردازیم:
- افراد با حساسیت به کافئین
- افراد با مشکلات خواب
- زنان باردار
- افراد با فشار خون بالا
- افراد با مشکلات گوارشی
- افراد مبتلا به اضطراب یا استرس
- افراد مسن
- افراد با بیماریهای خاص قلبی
- افراد دیابتی
خواص قهوه بدون کافئین چیست؟
با استفاده از قهوه بدون کافئین، در حقیقت با جنبههای منفی مصرف قهوه عادی روبهرو نمیشوید. بی خوابی، ناراحتیهای گوارشی، تپش قلب، اضطراب و بی قراری ناشی از مصرف کافئین و حتی کم آبی بدن، با مصرف قهوه دی کف تا حدود زیادی کنترل و حتی برطرف خواهد شد. این قهوه علاوه بر داشتن طعم و عطر مشابه قهوه عادی، فواید سلامتی قابلتوجهی نیز دارد. در ادامه به مهمترین خواص قهوه بدون کافئین میپردازیم:
- حفظ آنتیاکسیدانها
- کاهش خطر ابتلا به دیابت نوع ۲
- محافظت از سلامت کبد
- بهبود عملکرد مغز
- کاهش خطر سرطان
- سلامت قلب
- حفظ سلامت دستگاه گوارش
- کاهش علائم اضطراب
- محافظت از استخوانها
در کل باید گفت که، قهوه بدون کافئین، با حفظ بیشتر ترکیبات مفید قهوه معمولی مانند آنتیاکسیدانها و پلیفنولها، میتواند به بهبود سلامت عمومی بدن کمک کند.
مضرات قهوه بدون کافئین
برخی از روشهای کافئینزدایی با استفاده از مواد شیمیایی انجام میشود. قرار گرفتن در معرض غلظت بالای این مواد شیمیایی میتواند تاثیر منفی روی اعصاب انسان داشته باشد. اگر میخواهید از قهوه بدون کافئین استفاده کنید، حتماً در مورد روش کافئینزدایی آن آگاهی کسب کنید. مطالعات زیادی دربارهی مصرف قهوه دی کف و رابطهی آن با افزایش کلسترول خون انجام شده است. برخی معتقدند که مصرف قهوهی بدون کافئین موجب افزایش کلسترول میشود، در حالیکه برخی دیگر مخالف این نظریه هستند.
قهوه میتواند باعث کاهش جذب آهن از منابع گیاهی شود که این امر برای افرادی که به کمخونی فقر آهن مبتلا هستند، بسیار اهمیت دارد. همچنین مصرف بیش از حد قهوه، حتی بدون کافئین، ممکن است در بلندمدت باعث کاهش جذب کلسیم و افزایش خطر پوکی استخوان شود.
فرآیند حذف کافئین میتواند تا حدودی بر طعم قهوه تأثیر بگذارد. بسیاری از دوستداران قهوه معتقدند که قهوه دی کف دارای طعم ضعیفتری نسبت به قهوه معمولی است. اگرچه فرآیندهای پیشرفتهای برای حفظ طعم قهوه وجود دارد، اما همچنان ممکن است تفاوتهایی در عطر و طعم قهوه بدون کافئین و قهوه معمولی احساس شود.
برای مشاهده قیمت و خرید قهوه تخصصی قهوه تلنت کلیک کنید
بهترین روش دم آوری قهوه دی کف
برای دم آوری قهوه دی کف دقیقاً میتوانید همان روشها و دم افزارهای قهوه که برای قهوه عادی مرسوم است را استفاده نمایید. اما چند نکته است که نباید فراموش کنید. مناسبترین آب برای دم آوری قهوه، آب تازه با دمایی بین ۹۰ تا ۹۶ درجهی سانتیگراد استفاده کنید. اگر قهوه خود را با دم افزارهای نسل سوم مانند کمکس و کالیتا دم آوری میکنید، حتماً سراغ فیلتر مناسبی برای این کار بروید. درجه آسیاب قهوه تأثیر بهسزایی در کیفیت محصول نهایی دارد، بنابراین از آسیاب مناسبی استفاده کنید و در نهایت، همواره سابهی قهوه (قهوه آسیاب شده) را وزن کرده و نسبتهای دم آوری مخصوص به هر دم افزار و دستگاه را رعایت نمایید.
دیدگاهتان را بنویسید
نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.
من زمانی که قهوه میخورم تپش قلب میگیرم میتونه این مشکل از کافئین قهوه باشه؟
قهوه دی کف میتونه برای من خوب باشه؟
بله میتونه این مشکل از کافئین قهوه باشه و قهوه دی کف گزینه مناسبی برای شما است
آیا نحوه ی استخراج کافیین از قهوه مهمه؟ چون تو یه سایتی خوندم استخراج نباید به طریق شیمیایی باشه
بله درست هست. به زودی درمورد روش اتیل استات محتوای جدید میذاریم. البته در اینستاگرام قهوه تلنت هم مطالبی در این باره منتشر شده است.
محتوارو میتونید داخل آپارت قهوه تلنت مشاهده کنید.