قهوه بدون کافئین (دی کف) برای چه کسانی مناسب است؟
انواع قهوه یکی از پرمصرفترین نوشیدنیها در جهان است و روزانه میلیونها نفر آن را مینوشند. دلایل مختلفی برای محبوبیت قهوه وجود دارد که مهمترین آنها فواید متعددش برای سلامتی است. اما با این حال، برخی افراد به دلایل شخصی یا به خاطر شرایط جسمیشان، ترجیح میدهند مصرف کافئین قهوه را کاهش دهند. در چنین مواردی، انتخاب مناسب آنها قهوه بدون کافئین است.
همانطور که در مقاله «قهوه بدون کافئین چیست؟» گفتیم، قهوه بدون کافئین از همان دانههای قهوه معمولی تهیه میشود، با این تفاوت که بیشترِ کافئین آن پیش از برشته شدن از دانهها جدا شده است، که حدود ۹۷ درصد یا بیشتر است. برای این کار، معمولاً دانهها را با حلالهای خاصی شستوشو میدهند تا کافئین از آنها خارج شود.
تصویر ذهنی بسیاری از افراد نسبت به قهوه بدون کافئین همیشه مثبت نبوده، که ریشه در گذشتهی آن دارد. زمانی که در فرآیند کافئینزدایی از مواد شیمیایی مضر استفاده میشد. اما این روشها سالها است کنار گذاشته شدهاند و امروزه قهوه بدون کافئین با روشهای ایمن و بیخطر تولید میشود.
در این مقاله، نگاهی داریم به فواید و مضرات قهوه بدون کافئین و بررسی میکنیم که آیا خرید قهوه بدون کافئین عربیکا (قهوه دی کف) میتواند گزینه مناسبی برای شما باشد یا نه.
فواید قهوه بدون کافئین یا دی کف
قهوه بدون کافئین هم میتواند بسیاری از مزایای قهوه معمولی را داشته باشد. ترکیبات سودمند موجود در قهوه تنها محدود به کافئین نیستند؛ مواد شیمیایی مختلفی در دانههای قهوه وجود دارد که میتوانند بر سلامت تأثیر مثبت بگذارند.
مقدار این ترکیبات در قهوه، بسته به نوع دانه، روش رست و شیوه دمآوری قهوه میتواند متفاوت باشد. همچنین، این مواد در بدن افراد مختلف به شکلهای گوناگونی تجزیه میشوند و همین موضوع ارزیابی علمی دقیق اثر آنها را دشوارتر میکند. در ادامه، نگاهی داریم به چند نمونه از فواید ثابتشده قهوه بدون کافئین:
منبعی غنی از آنتیاکسیدانها
بسیاری از خواص مفید قهوه به آنتیاکسیدانهای فراوان آن بازمیگردد؛ مولکولهایی که بدن را در برابر استرس اکسیداتیو و بیماریها محافظت میکنند. اگرچه بخشی از این ترکیبات در فرآیند رست قهوه از بین میرود، اما همزمان میزان برخی آنتیاکسیدانها افزایش مییابد و حتی ترکیبات آنتیاکسیدانی جدیدی نیز بهوجود میآید. در نهایت، آنچه در فنجان سرو میشود، همچنان سرشار از آنتیاکسیدان است.
کاهش خطر مرگ زودرس
پژوهشها نشان دادهاند که مصرف قهوه با طول عمر بیشتر ارتباط دارد و این موضوع هم در مورد قهوه معمولی و هم قهوه بدون کافئین صادق است. در یک مطالعه گسترده که میزان مصرف قهوه و مرگومیر ناشی از علل مختلف را بررسی کرده بود، مشخص شد که در هر دو حالت، خطر مرگ پایینتر از حد متوسط بود.
حمایت از سلامت کبد
مطالعات متعددی نشان میدهند که قهوه برای عملکرد و سلامت کبد مفید است و این تأثیرات فقط به کافئین مربوط نمیشود. در واقع، بیشتر این فواید از خاصیت ضدالتهابی و آنتیاکسیدانی قهوه ناشی میشود، که در قهوه بدون کافئین هم وجود دارند. تأثیرات قهوه بر کبد شامل موارد زیر است:
- کاهش احتمال ابتلا به سرطان کبد و سیروز
- کمک به حفظ سطح طبیعی آنزیمهای کبدی و پیشگیری از انباشت چربی در کبد
- محافظت در برابر بیماری کبد چرب متابولیک (نام جدید بیماری کبد چرب غیرالکلی) و کاهش خطر بروز فیبروز
کاهش احتمال ابتلا به دیابت نوع ۲
بر اساس یافتههای سه مطالعه وسیع، افرادی که بهطور منظم قهوه مصرف میکنند، کمتر در معرض ابتلا به دیابت نوع ۲ قرار دارند. البته این موضوع به معنای مفید بودن قهوه برای کسانی که از قبل دیابت دارند نیست.
در این مطالعات، افرادی که روزانه یک فنجان یا بیشتر قهوه مینوشیدند، حدود ۱۰ درصد کمتر به دیابت مبتلا میشدند. در مقابل، افرادی که مصرف قهوه را کاهش داده بودند، تا ۱۷ درصد بیشتر در معرض خطر قرار داشتند.
نکته جالب اینجاست که این اثرات در نوشیدنیهایی مثل چای کافئیندار دیده نشد. به نظر میرسد ترکیباتی خاص در خود قهوه وجود دارد (غیر از کافئین) که در این تأثیر نقش دارند.
احتمال کاهش خطر ابتلا به آلزایمر
در یک مطالعه که سال ۲۰۲۱ منتشر شد، حدود ۲۰۰ سالمند طی یک دوره دهساله مورد بررسی قرار گرفتند؛ افرادی که در زمان شروع مطالعه، هیچ نشانهای از آلزایمر یا بیماریهای مغزی نداشتند. یافتهها نشان داد که مصرف قهوه ممکن است از تجمع نوعی پروتئین که با بیماری آلزایمر مرتبط است جلوگیری کند. این اثر محافظتی نهتنها برای قهوه معمولی، بلکه برای قهوه بدون کافئین هم دیده شد.
عوارض و نگرانیهای مرتبط با قهوه بدون کافئین
هرچند میزان کافئین در قهوه بدون کافئین بسیار کمتر از قهوه معمولی است، اما این نوع قهوه نیز میتواند در برخی موارد با عوارضی همراه باشد. در بیشتر افراد، این میزان ناچیز از کافئین مشکلی ایجاد نمیکند، اما در افرادی که نسبت به کافئین حساسیت بالایی دارند، ممکن است همچنان واکنشهایی دیده شود که معمولا این اتفاق نادر است. برخی از عوارض یا اثرات جانبی رایجتر قهوه بدون کافئین عبارتاند از:
- تشدید سوزش سر دل یا علائم رفلاکس معده (GERD)
- افزایش سطح کلسترول خون در برخی افراد
نگرانی دیگری که گاهی مطرح میشود، مربوط به استفاده از برخی مواد شیمیایی در فرآیند کافئینزدایی است. برای مثال، متیلن کلراید، که در گذشته در این فرآیند به کار میرفت، همچنان برای بعضی از برندها مورد استفاده قرار میگیرد و همین موضوع باعث نگرانی برخی مصرفکنندگان شده است.
اما با این حال، در کشورهایی مثل آمریکا، فرآیند تولید قهوه بدون کافئین تحت نظارت دقیق سازمان غذا و دارو (FDA) انجام میشود. این نظارت شامل محدودیتهای مشخصی در میزان مجاز استفاده از این مواد است، تا محصول نهایی از نظر ایمنی در مصرف کاملاً تأییدشده باشد. در عین حال، اگر به دنبال گزینهای مطمئنتر هستید، برخی تولیدکنندگان از روشهای طبیعیتری مانند فرآیند مبتنی بر آب استفاده میکنند که در آن از هیچ نوع حلال شیمیایی استفاده نمیشود. بنابراین هنگام خرید آنلاین قهوه حتما در مورد ارائهدهنده قهوه تحقیق کنید.
آیا قهوه بدون کافئین واقعاً فاقد کافئین است؟
قهوه بدون کافئین بهطور کامل بدون کافئین نیست. در هر فنجان از آن، معمولاً حدود ۲ میلیگرم کافئین باقی میماند. این مقدار در مقایسه با حدود ۹۵ میلیگرم کافئین در یک فنجان قهوه معمولی، بسیار ناچیز است و حدود ۹۷ درصد کمتر است.
قهوه بدون کافئین از همان دانههایی تهیه میشود که برای قهوه معمولی استفاده میشوند. این دانهها در حالت خام سبز هستند و به آن قهوه سبز میگویند و پس از برشتهسازی به رنگ قهوهای و طعم آشنا درمیآیند. در فرآیند تولید قهوه بدون کافئین، این دانهها پیش از برشته شدن گرم میشوند و در محلولی از آب و حلالهای خاص قرار میگیرند تا بیشتر کافئین آنها خارج شود. نتیجه نهایی، قهوهای است که از نظر طعم شباهت زیادی به قهوه معمولی دارد، اما کافئین آن بسیار کمتر است و احتمال بروز عوارض مرتبط با کافئین در آن کاهش یافته است.
چه کسانی بهتر است قهوه بدون کافئین بنوشند؟
برای بسیاری از افراد، لذت نوشیدن قهوه با برخی عوارض ناخوشایند مثل بیخوابی، اضطراب یا تپش قلب همراه است. اگر شما هم هم تاثیر قهوه بر خواب و بیخوابی را مشاهده کردید و به کافئین حساس هستید یا بعد از نوشیدن قهوه احساس ناآرامی میکنید، قهوه بدون کافئین میتواند جایگزینی مناسب برایتان باشد؛ بهویژه اگر ترجیح میدهید در ساعات پایانی روز یا پس از شام قهوه بنوشید، بدون آنکه خوابتان مختل شود.
هرچند تحقیقات نشان میدهد که نوشیدن قهوه برای افرادی با سابقهی آریتمی قلبی بهطور کلی ایمن است، اما اگر نگران تأثیر کافئین بر ضربان قلبتان هستید، به جای خرید قهوه اسپرسو، قهوه بدون کافئین میتواند انتخاب مطمئنتری باشد.
همچنین افرادی که قصد دارند مصرف کافئین را به دلایلی مثل بارداری، باورهای مذهبی یا سادگیِ ترجیح شخصی محدود کنند، ممکن است از فواید قهوه بدون کافئین بدون نیاز به کنار گذاشتن کامل قهوه بهرهمند شوند.
آیا قهوه بدون کافئین مفید است یا مضر؟
چه قهوه معمولی و چه بدون کافئین، هر دو حاوی ترکیباتی هستند که میتوانند برای سلامت مفید باشند. دانههایی که برای تهیه قهوه بدون کافئین بهکار میروند، همان دانههای معمولی هستند، با این تفاوت که بیشتر کافئینشان طی فرآیند مخصوصی حذف شده است.
اما با این حال، هنگام ارزیابی تأثیر قهوه بر سلامت، باید به ترکیبات اضافهشده هم توجه کرد. بسیاری از نوشیدنیهای مبتنی بر قهوه، بهویژه آنهایی که در کافیشاپها یا فروشگاهها عرضه میشوند، حاوی مقدار زیادی شکر، خامه یا شیرینکنندههای طعمدار هستند که میتوانند ارزش غذایی نوشیدنی را کاملاً تغییر دهند.
خبر خوب اینکه برای تنوع بخشیدن به طعم قهوه، نیازی به استفاده از مواد پرقند یا پرچرب نیست. افزودن موادی مثل دارچین، هل، وانیل یا عصارههای طبیعی میتواند بدون افزایش قند یا کالری، طعمی متفاوت و دلپذیر ایجاد کند.
سوالات متداول
قهوه بدون کافئین سالمتر از قهوه معمولی است؟
هر دو نوع قهوه میتوانند برای سلامت مفید باشند، اما هرکدام ویژگیهای خاص خود را دارند. کافئین، که در قهوه معمولی وجود دارد، با فوایدی مثل کاهش خطر ابتلا به پارکینسون، سردرد و سنگ کلیه همراه است. از سوی دیگر، اگر به کافئین حساس هستید یا مصرف آن برایتان ناراحتی ایجاد میکند، قهوه بدون کافئین میتواند انتخاب مناسبتری باشد.
نوشیدن روزانه قهوه بدون کافئین ایرادی دارد؟
خیر. بیشتر افراد میتوانند بدون نگرانی، هر روز قهوه بدون کافئین بنوشند. بسیاری از مطالعاتی که به مزایای قهوه پرداختهاند، مصرف روزانه دو تا سه فنجان را معیار قرار دادهاند. اما با این حال، واکنش بدن هر فرد متفاوت است. اگر مطمئن نیستید این نوع قهوه برایتان مناسب است یا نه، مشورت با پزشک میتواند مفید باشد.
با جایگزینی قهوه معمولی با نوع بدون کافئین، چه تغییری ایجاد میشود؟
کافئین یک ماده محرک است که میتواند باعث بیقراری، اضطراب یا تداخل در خواب شود. اگر چنین عوارضی را تجربه میکنید، تغییر به قهوه بدون کافئین ممکن است به کاهش آنها کمک کند. به این ترتیب، بدون فشار ناشی از کافئین، همچنان میتوانید از طعم قهوه لذت ببرید.
دیدگاهتان را بنویسید
نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.