V60 یا فرنچ‌پرس؟ کدام روش دمی مناسب شماست؟

فرنچ‌پرس و V60 دو نمونه از روش‌های دستی محبوب در میان روش‌های دم‌آوری قهوه هستند. اما سوالی که اغلب در مورد این دو روش مطرح می‌شود این است: کدام‌یک بهتر است؟ پاسخ قطعی و ساده‌ای برای این سؤال وجود ندارد. اما برای اینکه بتوانید راحت‌تر تصمیم بگیرید که کدام روش برای سلیقه و نیاز شما مناسب‌تر است، در ادامه تفاوت‌های اصلی این دو ابزار را بررسی می‌کنیم. در دیگر مقاله ما می‌توانید در مورد تفاوت موکاپات، فرنچ‌پرس و اسپرسوساز نیز مطالعه کنید.

فرنچ‌پرس یا V60: کدام روش بهتر است؟

این‌که کدام روش بهتر است، بستگی به این دارد که از قهوه خود چه انتظاری دارید. فرنچ‌پرس یک روش کلاسیک برای دم‌آوری قهوه است که بر پایه‌ی غوطه‌وری کامل عمل می‌کند. در این روش، پودر قهوه برای چند دقیقه در آب داغ قرار می‌گیرد و پس از آن با فشار دادن پیستونی که به یک فیلتر فلزی متصل است، عصاره‌ی قهوه جدا می‌شود.

در مقابل، V60 با طراحی مخروطی‌شکل و زاویه ۶۰ درجه‌ای، یکی از معروف‌ترین ابزارهای دم آوری قهوه پور اور (قطره‌ای) است. در این روش، آب داغ به آرامی و به‌صورت کنترل‌شده روی پودر قهوه ریخته می‌شود. قهوه از میان فیلتر کاغذی عبور کرده و به‌تدریج در لیوان یا ظرف زیر آن می‌ریزد.

در ادامه، عوامل مؤثری که هنگام انتخاب بین این دو روش باید در نظر گرفت به‌همراه مقایسه‌ای دقیق از هر ویژگی را بررسی می‌کنیم.

طعم، عطر و تن واری

فرنچ‌پرس و V60 هر کدام سبک خاصی در دم‌آوری دارند و طعم متفاوتی از قهوه ارائه می‌کنند. قهوه‌ای که با فرنچ‌پرس تهیه می‌شود، معمولاً طعمی قوی و بافتی غلیظ تر دارد، چون دانه‌های قهوه مدت بیشتری در تماس مستقیم با آب داغ قرار می‌گیرند. این روش باعث می‌شود روغن‌ها و ترکیبات طعمی بیشتری وارد نوشیدنی شوند و در نهایت قهوه‌ای غنی تر نسبت به V60 به دست بیاید.

در مقابل، V60 قهوه‌ای شفاف‌تر و تمیزتر تولید می‌کند که نت‌های طعمی دانه‌ها را دقیق‌تر نشان می‌دهد. طراحی خاص این ابزار، این امکان را می‌دهد که با یک ترکیب مناسب از دما، دانه و تکنیک، هم قهوه‌ای سبک و لطیف و هم نوشیدنی‌ای با طعمی عمیق‌تر داشته باشید. فیلتر کاغذی V60 هم ذرات ریز قهوه را حذف می‌کند، در حالی که در فرنچ‌پرس همیشه مقداری رسوب باقی می‌ماند.

اگر در خرید قهوه دمی طعم‌های متنوع و پیچیده را ترجیح می‌دهید، V60 انتخاب بهتری است. ولی اگر قهوه‌ای با طعم سنگین‌تر و بافت غلیظ می‌خواهید، فرنچ‌پرس مناسب‌تر خواهد بود.

سهولت استفاده

فرنچ‌پرس از نظر روش استفاده بسیار ساده است. فقط کافی است دانه‌های آسیاب‌شده را در آب داغ بریزید، چند دقیقه صبر کنید و در نهایت با پایین آوردن فیلتر، قهوه را جدا کنید. استفاده از این ابزار نیازی به دقت زیاد یا تکنیک خاصی ندارد.

در مقابل، استفاده از V60 کمی مهارت می‌طلبد. برای رسیدن به نتیجه مطلوب باید بدانید چه زمانی، چطور و با چه سرعتی آب را روی قهوه بریزید. البته این مهارت با کمی تمرین به‌راحتی به دست می‌آید، مخصوصاً اگر از کتری های با دهانه باریک استفاده کنید.

در مجموع، هر دو ابزار برای افراد تازه‌کار هم مناسب هستند، اما از نظر سادگی، فرنچ‌پرس یک قدم جلوتر است چون نیاز به دقت در ریختن آب به اندازه دم افزار های چکانه ای ندارد.

سرعت دم‌آوری

از نظر سرعت، تفاوت زیادی بین این دو روش نیست. آماده‌سازی و دم آوری قهوه با فرنچ پرس معمولاً 5 تا 7 دقیقه طول می‌کشد. در دم‌آوری قهوه با  V60هم بسته به میزان تجربه و تکنیک شما، بین 2 تا 4 دقیقه زمان لازم است.

در فرنچ‌پرس حدود 4 دقیقه زمان برای خیساندن قهوه صرف می‌شود، اما در V60 ابتدا حدود 25 الی 35 ثانیه برای مرحله بلومینگ در نظر گرفته می‌شود و سپس بقیه‌ی آب طی  توصیه میشود 2 تا ۴ دقیقه عبور می‌کند.

برای تمیز کردن هم تفاوت‌هایی وجود دارد. فرنچ‌پرس نیاز به باز کردن و شست‌وشوی دقیق‌تری دارد تا تفاله‌ها کاملاً پاک شوند. در مقابل، تمیز کردن V60 سریع‌تر و راحت‌تر است؛ فقط کافی است فیلتر را دور بیندازید و قطعات باقی‌مانده را آب بکشید. اگر سرعت و سهولت تمیزکاری برایتان مهم است، V60 انتخاب بهتری محسوب می‌شود.

تنوع‌پذیری

تنوع در فرآیند دم‌آوری، به شما امکان می‌دهد قهوه‌ای دقیقاً مطابق با سلیقه‌تان تهیه کنید. از این نظر، فرنچ‌پرس محدود است و معمولاً دارای محدودیتهای رسپی میباشد، مگر اینکه بخواهید از آن برای تهیه قهوه سرد (cold brew) استفاده کنید. البته این ابزار در اندازه‌های مختلف در بازار موجود است و می‌تواند برای تعداد فنجان‌های متفاوتی به‌کار رود:

• ۳ کاپ (۰.۳۵ لیتر)
• ۴ کاپ (۰.۵ لیتر)
• ۸ کاپ (۱ لیتر)
• ۱۲ کاپ (۱.۵ لیتر)

در نقطه مقابل، V60 امکان کنترل بیشتری به شما میدهد ودست شما را تغییر پارامترهای مختف باز میگذارد: از درجه آسیاب قهوه و دمای آب گرفته تا سرعت ریختن و نسبت آب به قهوه. همین ویژگی باعث می‌شود بتوانید با آزمون و خطا، قهوه‌ای دقیقاً مطابق با ذائقه‌تان درست کنید. V60 هم در سه اندازه مختلف عرضه می‌شود:

• سایز 01 (برای ۱ تا ۲ فنجان)
• سایز 02 (برای ۱ تا ۴ فنجان)

در مجموع، اگر بخواهید تجربه‌ای شخصی‌سازی‌شده و متنوع از خرید قهوه فرانسه ( گوجی آلاکا) داشته باشید، V60 انتخاب بهتری است.

دوام و قابلیت حمل

در انتخاب ‌دم افزارهای قهوه، اگر ماندگاری و سهولت جابه‌جایی برای شما اهمیت دارد، لازم است به دوام ساخت و قابلیت حمل آن توجه کنید.

مدل‌های سنتی فرنچ‌پرس معمولاً از شیشه‌ی بوروسیلیکات ساخته می‌شوند؛ جنسی که در برابر حرارت و شوک دمایی مقاوم است. اما با این حال، همچنان در برابر ضربه یا افتادن آسیب‌پذیر است. البته مدل‌هایی از جنس استیل ضدزنگ نیز در دسترس هستند که دوام بالایی داشته و برای استفاده در فضای باز یا سفر گزینه‌ی مناسبی به شمار می‌روند.

در سوی دیگر، V60 در مدل‌های شیشه‌ای و سرامیکی عرضه می‌شود که با وجود استحکام کمتر نسبت به استیل، در صورت استفاده‌ی صحیح دوام قابل قبولی دارند. همچنین نمونه‌هایی از جنس فلز، مس یا پلاستیک نیز تولید شده‌اند که مقاومت بیشتری دارند.

از نظر قابلیت حمل، V60 انتخاب مناسب‌تری است. این ابزار ابعاد کوچک‌تری دارد، وزن آن سبک است و می‌توان به‌راحتی آن را درون کیف قرار داد و مستقیم روی لیوان قهوه دم کرد. در حالی که فرنچ‌پرس به‌طور معمول حجیم‌تر است و جابه‌جایی آن دشوارتر خواهد بود.

سازگاری با محیط زیست

سازگاری با محیط زیست یکی از معیارهای مهم در انتخاب ابزار دم‌آوری قهوه است، به‌ویژه برای افرادی که به کاهش تولید زباله و مصرف منابع اهمیت می‌دهند.

فرنچ‌پرس از این منظر عملکرد مطلوبی دارد. بدنه‌ی آن عمدتاً از شیشه یا استیل ساخته شده که هر دو مواد قابل بازیافت هستند و از آن‌جایی که فیلتر فلزی آن دائمی است، نیازی به استفاده از فیلترهای یک‌بارمصرف وجود ندارد. در نتیجه میزان پسماند به حداقل می‌رسد.

در مقابل، V60 در صورتی گزینه‌ی پایداری محسوب می‌شود که با فیلترهای فلزی یا پارچه‌ای قابل شست‌وشو و بدنه‌ای با جنس پایدار مورد استفاده قرار گیرد. اما با این حال، در اغلب موارد فیلترهای کاغذی مصرف می‌شود که هرچند قابل کمپوست شدن هستند، ولی همچنان نوعی زباله‌ی مصرفی به حساب می‌آیند. همچنین برخی مدل‌های V60 از پلاستیک ساخته شده‌اند که از لحاظ زیست‌محیطی گزینه‌ی مطلوبی نیستند.

به‌طور کلی، فرنچ‌پرس از نظر کاهش مصرف منابع و تولید زباله، انتخاب سازگارتری با محیط زیست به شمار می‌آید.

هزینه

از نظر هزینه، تفاوت‌هایی بین فرنچ‌پرس و V60 وجود دارد که بیشتر به نوع متریال، برند و کشور سازنده برمی‌گردد.

آن چیزی که در بازار می‌توان مشاهده کرد این است که، فرنچ‌پرس انواع مختلفی دارد که مدل‌های ساده‌ و کوچک، عمدتاً از جنس پلاستیک یا پیرکس، معمولاً بین ۱۰۰ هزار تا ۳۰۰ هزار تومان قیمت دارند. مدل‌های باکیفیت‌تر از جنس استیل ضدزنگ یا شیشه‌های مقاوم، در بازه‌ی ۳۰۰ هزار تا ۶۰۰ هزار تومان قرار می‌گیرند. مدل‌های حرفه‌ای یا برندهای وارداتی ممکن است به بیش از یک میلیون تومان هم برسند.

در مقابل، V60 قیمت بالاتری دارد. مدل‌های ابتدایی که اغلب پلاستیکی هستند، معمولاً با قیمتی حدود ۴۰۰ هزار تا ۹۰۰ هزار تومان عرضه می‌شوند. مدل‌های سرامیکی یا فلزی با کیفیت بالاتر، معمولاً در بازه‌ی ۲ تا ۳ میلیون تومان قرار دارند. همچنین برخی از ست‌های کامل V60 (که شامل فیلتر، سرور، پیمانه و سایر لوازم جانبی هستند)، قیمت بالاتری دارند و گاهی تا ۳.۵ میلیون تومان نیز می‌رسند.

نکته مهم این است که فرنچ‌پرس هزینه‌ی مصرفی ندارد و نیازی به خرید مداوم فیلتر یا قطعات جانبی نیست. در حالی‌که استفاده از V60 معمولاً به فیلتر کاغذی وابسته است، که در بازار ایران نیز در بسته‌های ۱۰۰تایی، بسته به برند و کیفیت با قیمت حدود ۳۵ تا ۹۰ هزار تومان فروخته می‌شود.

در مجموع، فرنچ‌پرس از نظر اقتصادی در بلندمدت مقرون‌به‌صرفه‌تر است، هرچند ممکن است در ابتدا کمی گران‌تر باشد. V60 هم با وجود هزینه‌های مصرفی، امکانات و کنترل بیشتری بر کیفیت قهوه ارائه می‌دهد.

جمع‌بندی

در مقایسه بین فرنچ‌پرس و V60، نمی‌توان یک روش را به‌طور قطعی برتر دانست؛ چراکه هر کدام پاسخ‌گوی نیازها و ترجیحات متفاوتی هستند. فرنچ‌پرس برای کسانی مناسب است که به دنبال قهوه‌ای غلیظ، فرایند دم‌آوری ساده و گزینه‌ای پایدار و بدون قطعات مصرفی هستند. این روش، ساختار قهوه را حفظ می‌کند و تجربه‌ای سنتی از دم‌آوری ارائه می‌دهد.

در مقابل، V60 با طراحی جمع‌وجور، سرعت بیشتر و امکان کنترل دقیق بر پارامترهای دم‌آوری، انتخابی حرفه‌ای‌تر به شمار می‌آید. این روش برای افرادی که به قهوه با ظاهر شفاف‌تر و قابلیت تنظیم بیشتر اهمیت می‌دهند، گزینه‌ی مطلوب‌تری است. در نهایت، انتخاب بین این دو ابزار به سلیقه‌ی فردی، سبک مصرف و اولویت‌های طعمی بستگی دارد.